موسیقی درمانی رشته ای علمی است که متخصصین آن سالها تحصیل می کنند و مدارج عالی و دانشگاهی دارند و شیوه ها و روشهای گوناگون درمانی را می آموزند و بکار می برند. در برخی از بیمارستان های کشورهای پیشرفته ، متخصصینی در زمینه موسیقی درمانی مشغول بکار هستند و با بیماران ارتباط برقرار می کنند. هر چند این موارد تا حدودی اهمیت این رشته را روشن می سازد اما توانایی آن زمانی آشکار می شود که از نزدیک ببینیم چگونه یک نوجوان فلج مغزی که در کنترل حرکات خود مشکل دارد.
در نخستین جلسه موسیقی درمانی با شنیدن موسیقی شروع به تکان دادن دست های خود می کند و از ذوق و شادمانی می خندد و در پی آن انگیزه و میل به تکرار بیشتر حرکات که هدف درمان است، برانگیخته می شود. در مواردی موسیقی تنها ابزار و وسیله ارتباط فعال کودک با محیط است، مثلا یک کودک مبتلا به اوتیسم تنها کانال ارتباط آرامش بخش او با محیط ، موسیقی است. او ساعت ها ضبط صوت را در آغوش می گیرد. و آهنگ های مورد علاقه خود را گوش می کند و بدین ترتیب پرخاشگری و هیجاناتش از بین رفته و با محیط اطراف خود مهربان می شود.
● اثرات موسیقی درمانی
از برنامه های موسیقی درمانی برای سازگاری اجتماعی ، ثبات عاطفی ، کنترل شخصی ، افزایش تمرکز ، انگیزش ، احساس ارزش شخصیتی ، تقویت هماهنگی ماهیچه ها و تقویت مهارت های خودیاری استفاده می شود و تنظیم برنامه ها به گونه ای است که به تقویت رفتار مطلوب کودکان می انجامد. کودکان استثنایی برحسب نوع نقیصه حسی و حرکتی از فعالیت های متنوع موسیقی درمانی استفاده می کنند. آوازخواندن، نواختن فردی و گروهی ، شنیدن و انجام حرکات موزیکال ، از جمله برنامه های جلسات موسیقی درمانی می باشد.
موسیقی درمانی برای گروههای مختلف درمان جویان موثر شناخته شده است. تحقیقات انجام شده نشان داده است که موسیقی درمانگرها با سنین مختلف افراد ، از کودک تا سالخورده کار کرده و مراجعین آنها شامل افراد مختلف از جمله: افرادی با بیماری های روانی و اختلالات رفتاری ، معلولین جسمی و حرکتی ، نابینایان ، ناشنوایان ، افرادی با معلولیت های ذهنی و... می باشند.
● تمایلات مهم برای گرایش به موسیقی
موسیقی درمانی بیش از هر تکنیک درمانی دیگر با زندگی روزمره آمیخته و با نیاز و احساس آنها عجین شده است. علت گرایش و علاقه مردم به موسیقی بخاطر طبیعت و فطرت آدمی است. در ساختمان عصبی انسان بطور فطری سه تمایل مهم برای گرایش به دنیای موزون اصوات و موسیقی وجود دارد:
۱) شنیدن
۲) خواندن
۳) حرکت کردن
● نکاتی برای آموزش موسیقی به کودکان استثنایی
سیر تحول و پیشرفت موسیقی درمانی در ایران بطور پیوسته طی نگردیده و در مقاطعی در حد ذهنی و نوشتاری باقی مانده است. برای پیشرفت در این خصوص ، لازمه کار ، استفاده از اطلاعات جدیدی در این زمینه پیمودن راههای تجربی برای کشف و ایجاد زیرساخت های درمانی موسیقی ایران است. البته بدیهی است که بدون وجود رشته موسیقی درمانی در دانشگاههای ایران ، امکان تحرک برای محققان ، و مطالعه و آزمایش برای دانش پژوهان میسر نخواهد بود. کودکان استثنایی نیز همانند کودکان عادی به موسیقی علاقه دارند، خصوصا اگر دریابند که می توانند با تمرین های مداوم و با سازهای ساده آهنگ ها را نواخته و آواز بخوانند، علاقه و همکاری آنها فوق العاده می شود.
برای آموزش موسیقی به کودکان استثنایی به چند نکته اساسی باید توجه کرد:
▪ توان هوشی و شرایط ذهنی کودک
▪ محدودیتهای حسی و حرکتی آنها
در آموزش موسیقی به کودکان استثنایی بهتر است از سازهایی استفاده کنیم که نواختن آن برای کودکان ساده تر باشد و آنها را جذب کند. سازهای ارف معمولا مناسب ترین ساز برای آموزش کودکان استثنایی هستند. این سازها با صداهای متنوع و در اندازه های مختلف وجود دارند و بهتر است ترانه هایی که انتخاب می شوند زیبا ، محرک و قابل فهم ، و پیرامون مسایل ملموس و زیبایی های دنیای کودکی باشد تا بخاطرسپاری آنها برای کودک راحتتر گردد.
● نوع برنامه ها در موسیقی درمانی
نوع برنامه ها و فعالیت های موسیقی درمانی به نوع ناراحتی ، نقیصه و مشکل بیمار با کودک بستگی دارد. برای مثال در کودکانی که دچار مشکل حرکتی هستند، برنامه های ریتمیک که به کنترل حرکتی آنها کمک می کند بیشتر مدنظر قرار می گیرد، حال اگر مشکل حرکتی با انقباض و گرفتگی عضلانی همراه باشد، ریتم ها و موسیقی ملایم انتخاب می شود و بدین ترتیب کنترل حرکتی تقویت می گردد. همچنین کودکان روان ترند به برنامه های موزیکالی احتیاج دارند که خاصیت برون فکنی داشته و هیجان ها را بیشتر تخلیه کنند. معمولا جلسات موسیقی درمانی از گروه های کوچک همانند تشکیل می شود و شرایط شرکت کنندگان هرچه همسان تر باشد، اهداف و برنامه های مشترک بیشتر خواهند بود و این مساله به هماهنگ و تقویت بیشتر گروه کمک می کند.
البته می توان کودکانی با توانایی های مختلف را در طبقه موسیقی درمانی قرار داد، اما مهم این است که از نظر بهره هوشی فاصله زیادی با یکدیگر نداشته باشند تا در انجام تمرین ها و برنامه ها هماهنگی بیشتری باشد. طول دوره و مدت زمان جلسات بستگی به اهداف درمانی مورد نظر و مشکلات فرد دارد. تعداد جلسات درمانی گاهی هر روز و گاهی هفته ای چند جلسه است و مدت زمان هر جلسه به مقتضای حال و هوای هر درمانجو متفاوت است. بطور کلی فعالیت های موسیقی درمانی بر پایه چند محور کلی است که عبارتند از:
▪ خواندن
وقتی کودکان باهم می خوانند، مملو از شور و توانایی یکپارچه می شوند. ترانه ها تصور آنها را به گونه ای فعال و سوزنده می سازد و بدیهی است انتخاب اشعاری که تصورات و برداشت های مثبت از محیط و پدیده ها را به کودک منتقل می سازد، اهمیت ویژه ای دارد. ریتم و آهنگ ترانه ها در کودکانی که اندکی نگران ناتوانی و ارتباط خود با محیط هستند، موفقیت و توانایی ایجاد می کند و کودک منزوی را فعال می سازد.
در جلسات موسیقی درمانی از خواندن استفاده های فراوان می شود و برنامه های متنوعی بشکل تک خوانی و گروه خوانی طراحی می شود. در موسیقی درمانی برای کودکان ، اشعاری که برای خواندن انتخاب می شوند باید کوتاه ، تمایل فهم و با آهنگی ساده باشد تا کودکان بتوانند آنها را حفظ کنند.
▪ ساخت آهنگ
منظور از ساختن آهنگ در جلسات موسیقی درمانی ، خلق آهنگ با ویژگی های دقیق موسیقی نیست، بلکه ایجاد یک ریتم ساده یا خواندن شعر و آهنگ در شکل و حالتی خاص است. یکی از ویژگی های مهم سازهایی که در موسیقی درمانی بکار می روند مانند سازهای ارف نواختن ساده آنهاست، بطوری که با انتخاب تیغه های محدودی از آنها می توان آهنگ ساده و یا ریتم تازه ای را به راحتی ساخت.
بنابراین مهم این است که افراد ساختن را تجربه کنند و فعالیت مثبت و موثر خود را در ایجاد اشکالی ساده از فعالیت های موسیقی ببینند. این تجربه احساس توانایی و اعتماد آنها را نسبت به خود بالا می برد و ترس و نگرانی آنها را از فعالیت های شخصی و ارتباط با وسایل و ابزار موسیقی که نشانه و نماینده ای از مسایل مختلف محیطی است کاهش می دهد.
▪ گوش دادن به موسیقی
شنیدن موسیقی از زمره برنامه های موسیقی درمانی است. ذهن با گوش دادن، در دنیای اصوات و ملودی ها قرار می گیرد و موضوعی برای توجه و تمرکز پیدا می کند. با شنیدن آهنگ ها ، احساس های گوناگون را به راحتی می توان بوجود آورد که چنین تجربه های وسیعی ، با نواختن سازها (به دلیل محدودیت) بدست نمی آید. شنیدن، افراد را در یک تجربه مشترک سهمی می سازد، توجهی که در گوش دادن گروهی بوجود می آید و در تنهایی ایجاد نمی شود. گوش دادن به موسیقی در بروز احساسات کودکان و برون فکنی تصورات آنها بسیار موثر است علاوه بر آن ، تقویت گوش از راه شنیدن، دقت کودکان را به محرک های شنوایی افزایش می دهد.
▪ حرکات موزیکال
حرکات موزیکال دامنه وسیعی از فعالیت های حرکتی موسیقی درمانی را تشکیل می دهد و بسیاری از برنامه های درمانی بر مبنای آن طراحی می شود حرکات موزون خود نوعی موسیقی است، حرکات ترجمه احساس است و نیروها و احساس های درونی و نامرئی می کند، احساس هایی که با بیان نمی توان توصیف کرد. حرکات بدون واسطه به روح و احساس ما متصل هستند و شیوه هایی از تفکر و اندیشه به حساب می آیند.
هر حرکتی می تواند گویای نوعی احساس باشد در ضمن باید به این نکته توجه نمود که در واقع مشارکت در حرکات موجب فعال کردن انرژی می شود نه کیفیت حرکات. پس بهتر است که حرکات سازه و انعطاف پذیر باشد و هر چه بیشتر حرکات با موسیقی مناسب آن انجام بگیرد، انرژی بیشتری برای استفاده دستگاهها و اندازه های مربوطه بدن آزاد خواهد شد.
|
مدیتیشن یکى از درمانهاى پیشرفته امروزى بشمار مى رود که مى تواند بطور وسیعى تحت عنوان "طب فکرى بدنی" طبقه بندى گردد .
بسیارى از پزشکان مدیتیشن را به عنوان یک روش درمانى جهت پایین آورندن فشار خون و تنفس بهتر مبتلایان به آسم و آرامش بیشتر در اضطراب هاى روزانه توصیه مى کنند . در بعضى موارد مدیتیشن به منظور یک روش درمانى مکمل در کنار سایر درمانها به بیمار توصیه مى شود.
استفاده از مدیتیشن براى درمان چیز جدیدى نیست. بهبودى بوسیله این روش از دیر باز در فرهنگهاى قدیم و در سراسر جهان وجود داشته و در ادیان مختلف به آن اشاره شده است. در حقیقت بطور عملى بسیارى از گروههاى مذهبى مدیتیشن را در صورتهاى مختلفى به اجرا در مى آورند و ارزش آن در کاهش درد و افزایش بهبودى سلامت انسان از سالیان گذشته امرى کاملاً اثبات شده مى باشد .
امروزه از اضطراب بعنوان شایعترین اختلال روانپزشکى نام برده مى شود و براى بر طرف کردن آن و استرس هایش ، از تکنیکها و روشهاى مختلف داروئى و غیر داروئى استفاده مى نمایند .
یکى از این روشهاى درمانى مفید و رایج براى مشکل اضطراب ، مدیتیشن است . بطور کلى مراقبه منظم و مداوم حتى اگر تنها چند دقیقه در هر روز انجام شود ، از نظر کاهش تنش ، چهار نتیجه اساسى و حیاتى در پى دارد :
• فرایند توجه کردن را بهبودى مى بخشد . • مهار انسان را در پردازش افکار خود افزایش مى دهد . • توانایى کنترل هیجانات افزایش مى یابد . • به تنش زدایى بدن کمک مى کند .
مدیتیشن تنها آنچه که یوگاکارها با نشستن در "دامنه کوههاى هیمالیا" انجام مى دهند، نیست. بلکه یک روش انعطاف پذیر مقابله با استرس ، اضطراب و بسیارى از وضعیت هاى خاص پزشکى است که هر روزه بطور روز افزون " صلح و آرامش داخلی" مارا به هم مى زنند .
امروزه به طور نمونه "شرکت هواپیمایى بین المللى پیتزبورگ Pittsburg " یک اتاق بزرگ مدیتیشن با محیطى کاملاً آرام، مبلمان راحت و تزئین شده با نقاشیهاى ابر و طبیعت ، فراهم کرده است تا اشخاص و مسافران بتوانند به نحو احسن از این فرودگاه شلوغ به جایى کاملاً امن و بدور از ازدحام و شلوغى و هیاهو پناه ببرند .
یک فیلسوف چینى به نام "Tzu – Chuang " مبدع روشى از مدیتیشن است که در آن چینى ها کاملاً آرام مى نشینند و هیچ حرکتى انجام نمى دهند و در واقع، از طریق فکر نکردن به افکار ناراحت کننده و آزار آور، براى خود یک " ناشتایى فکری" ایجاد مى کنند . این "ناشتایى فکری" که در مدیتیشن رخ مى دهد مغز و روح را کاملاً تصفیه کرده و همانند ناشتایى بدنى "گرسنگی" عمل مى کند. ناشتایى بدنى و ناشتایى فکرى هر دو کاملاً طبیعى بوده و در واقع یک روش جوان سازى بافت هاى بدن مى باشند که بوسیله خالى کردن بدن و روح از تمام سیگنالهاى ورودى عذاب آور براى مدت چند دقیقه یا چند روز اتفاق مى افتد .
"تائویست ها Taoists " عقیده دارند که بوسیله همین ناشتایى فکرى و بدنى مى توانیم به آرامش کامل برسیم .
یکى از مذاهب دیگر که در این روشها تاکید دارد "بودیسم" است که در مناطق وسیعى از آسیاى مرکزى و شرقى پیروان بسیارى دارد .
در بودیسم تمرین مدیتیشن اساساً امرى واجب در بوجود آوردن تعقل و مهربانى و شفقت در شخص بوده و براى فهمیدن و درک حقیقت ضرورى است .
با وجود تأثیرات عمیق مدیتیشن و تاریخچه استفاده از این روش درمانى ، فقط در سى سال گذشته است که مطالعات علمى در زمینه اثرات کلینیکى مدیتیشن در زندگى انسان امروزى انجام شده است .
در سال ١٩۶٠ و دهه بعد از آن گزارشات زیادى مى رسید که حاکى از اثرات یوگا و مدیتیشن در هندیهایى بود که مى توانستند بطور خارق العاده اى سطوح هوشیارى و کنترل سیستمهاى غیر ارادى بدن خود را تحت کنترل در آورند .
این گزارشات که صحت آنها مورد تایید دانشمندان بود ، دانشمندان علوم بهداشتى را که در آنزمان از عوارض دارویى بسیارى از داروها ناامید شده بودند، امیدوار ساخت که مدیتیشن یک راه حل با ارزش و ایمن براى کاهش استرس بوده و استفاده از آن بسیار لذت بخش است .
دکتر پاتریشیا نوریس از کلینیک Menihger در آمریکا در گزارشى عنوان کرد که افراد تحت مطالعه وى که مدیتیشن را اجرا مى کردند ، ایمنى بدنشان در مقابل ایدز و سرطان افزایش پیدا کرده است .
همچنین وى این روشها را براى افراد معتاد به مواد مخدر و الکل آزمود و دریافت کرد که مدیتیشن یکى از بهترین روشهایى است که اعتماد به نفس این افراد را در مقابل ترک مواد مخدر و الکل یارى مى کند .
در تحقیق دیگرى در ١٩٩٠ پزشکان و فیزیولوژیست هاى دانشگاه استانفورد این روشها را روى شش هزار داوطلب اجرا کردند و تقریباً نزدیک به همه آنان اذعان داشتند که روشهاى مدیتیشن بسیار سودمند مى باشند .
"دکتر هربرت بنسن Herbert Benson " متخصص قلب در دانشکده پزشکى هاروارد از مدیتیشن به عنوان یک پاسخ آرامش دهنده نام مى برد. او کشف کرده است که مراحل مدیتیشن با تاثیرات سیستم عصب سمپاتیک (همان سیستمى که شخص را وادار به فرار یا جنگ و گریز مى کند ) مستقیماً در تضاد و تاثیرات متقابل مى باشد .
در حالیکه سیستم عصب سمپاتیک مردمک را گشاد مى کند و باعث بالا رفتن فشار خون و تعداد تنفس مى شود، مدیتیشن معکوس عمل کرده و باعث پایین آوردن فشار خون و تنش عضلانى مى شود .
در عصر ما ، نیاز به مدیتیشن بیشتر از هر زمانى احساس مى شود . براى کسانیکه مایلند در معنویت و مسائل روحى پیشرفت نمایند ، آموزش مدیتیشن مفید است .
زیرا مدیتیشن سبب مى شود ذهن فرد بهتر و عمیقتر به حقیقت یابى بپردازد ، بیشتر و کاملتر معارف لازم را جمع آورى کند ، و به زندگى آزادتر و پربارترى برسد . مدیتیشن فرد را قادر مى کند که بر حواس خود غلبه نماید و از بند زمان آزاد شود.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
تأثیرات مفید مدیتیشن
تأثیرات جسمى
• استراحت عمیقى که در مدیتیشن اتفاق مى افتد ضربان قلب و بار اضافى روى آنرا بشدت کاهش مى دهد . • کاهش در میزان کورتیزول (هورمونى که در هنگام استرس تولید مى شود ) و لاکتات خون • کاهش در میزان رادیکالهاى آزاد تولید شده در عضلات که مى تواند باعث تخریب بافتى بدن شوند . ثابت شده است که در این رادیکالهاى آزاد اکنون رابطه تنگاتنگى با پیرى زودرس در بدن دارند . • کاهش فشار خون • افزایش مقاومت پوستى • کاهش در میزان کلسترول : میزان کلسترول بدن رابطه مستقیمى با بیماریهاى قلبى و عروقى بدن دارد . • افزایش میزان هوا در ریه ها که نتیجه مستقیمى بر تنفس آسانتر و بهتر دارد . این اثرات مخصوصاً در بیماران آسمى قابل توجه است. • افزایش اثرات بیولوژیک جوانى : یک تحقیق استاندارد درباره پیرى که بصورت طولانى مدت در آمریکا انجام شده است، ثابت کرده است که کسانى که بصورت مداوم از مدیتیشن استفاده مى کنند (حداقل به مدت ۵ سال ) بطور متوسط ١٢ سال جوان تر از سن همسالان خود هستند .
تأثیرات روحى
• بهبود روحیات و اخلاق ورفتار شخص : در نتیجه مدیتیشن ، ارتباطات صحیح مغزى افزایش پیدا مى کند. این کار منجر به درک صحیح شخص در زندگى و بهبود اخلاق و رفتار مى شود . • کاهش اضطراب و افسردگى • کاهش تحریک پذیرى • افزایش قدرت یادگیرى و حافظه • افزایش قدرت اعتماد به نفس • افزایش احساس جوانى و حیات • افزایش شور و شادمانى در شخص • افزایش توقع و انتظار در زندگى .(این شاخص مهمى از بهداشت روانى در یک جامعه بحساب میآید )
در صورتى که هر یک از شرایط یا ناراحتى هاى زیر را دارید ، مدیتیشن میتواند تا حد زیادى در درمان سودمند واقع شود :
١- اعتیاد به مواد مخدر و دارو
٢- استرس هاى شدید و مدام
٣- دردهاى مزمن :
در یک تحقیق که توسط دکتر کابات زین Kabat – Zinn انجام شده است، ٧٢% از بیماران مبتلا به دردهاى مزمن، حداقل به مقدار ٣٣ % پس از یک دوره ٨ هفته اى از مدیتیشن تفکرى با کاهش درد مواجه شده اند.
۴- حاملگى :
کلاسهاى آمادگى براى زایمان بطور معمول همان روشهاى مدیتیشن را به زنان حامله آموزش مى دهند . این روشها به بانوان حامله تمرینهاى تنفس عمیق به منظور کاهش درد و استرس هنگام زایمان را یاد مى دهند .
۴- دردهاى روماتیسمى :
تکنیکهاى مدیتیشن همچنین یک عنصر کلیدى در کنترل درد بیماریهاى روماتیسمى در دانشگاه استانفورد مى باشد .
در این دانشگاه بیشتر از ١٠٠٠٠٠ نفر که از بیماریهاى روماتیسمى رنج مى برند، در یک کلاس آموزش ١٢ ساعته از تمرینهاى شبیه به مدیتیشن به عنوان بخشى از یک برنامه کنترل روماتیسم سود برده اند . افرادى که آموزش دیده اند پس از آموزش ذکر کرده اند که ٢٠-١۵ درصد در کنترل درد موفقیت داشته اند .
۵- سرطان و بقیه بیماریهاى مزمن :
دکتر Ainsline Mears از استرالیا که یک روانپزشک مى باشد در تحقیق جامعى از بیماران سرطانى نشان داد که درد ٧٣% از کل بیماران مورد مطالعه وى در یک دوره ١٠ ساله کاهش یافته است . او همچنین از لحاظ علمى ثابت کرد که بطور کلى ١٠% از اندازه تومور در آنان کاهش مى یابد و ۵٠% در کیفیت زندگى آنان موثر مى باشد .
۶- بیماریهاى قلبى
٧- فشارخون بالا
٨- نازایى :
افرادى که از نازایى رنج میبرند ، افرادى هستند که به شدت از افسردگى و اضطراب شکایت دارند . در تحقیقات مختلفى که در این زمینه انجام شده است ، یک عده از این افراد تحت تمرینهاى relaxation قرار گرفتند .
مقایسه این افراد با افرادى که تمرین نکرده بودند نشان داد که اجرا کنندگان مدیتیشن شانس بیشترى براى باردار شدن خواهند داشت .
٩- دردهاى قبل از قاعدگى
١٠- سردردهاى ناشى از استرس Tension Headache
١١- فیبرومیالژیا Fibromyalgia
١٢- بحرانهاى تنفسى مثل آسم
پایه و اساس تمام بیماریهاى بالا را اضطراب و استرس و افسردگى ، تشکیل مى دهند . تکنیکهاى مدیتیشن بطور کلى با کم کردن اضطراب و استرس بیماران نقش قابل توجهى در بهبودى آنان ایفا مى کنند ، به شرطیکه این تکنیکها مداوم و با اصول به اجرا در آیند .
|
|
|
|
|
|
|
|
|
انواع متداول مدیتیشن چیست ؟
چهار نوع مختلف از مدیتیشن وجود دارد :
١- مدیتیشن TM
٢- مدیتیشن Zen
٣- مدیتیشن بودیست Budhist
۴- مدیتیشن تائویست Taoist
تمام این روشها در یک چیز مشترک هستند . آنها همه در جهت تمرکز روى فکر و آرامش ذهن شلوغ ، اتفاق نظر دارند . این روشها تحریک را قطع نمى کنند، بلکه بیشتر ذهن شما به یک عنصر شفاف در مغز که مى تواند یک صدا یا یک کلمه و یا یک تصویر و یا یک شخص مشخص باشد ،معطوف مى کند.
هنگامى که مغز در نتیجه تمرکز روى این عنصر شفاف ، به احساس آرامش و صلح به حد اشباع رسید، دیگر جایى براى نگرانى و استرس وجود نخواهد داشت .
بر طبق نظریات "خوان بوریسنکو" که یکى از پیشگامان طب فکرى بدنى در مدیتیشن است، مدیتیشن مى تواند بطور وسیعى مغز را راهنمایى نماید و این راهنمایى در تضاد متقابل با خاطراتى است که در گذشته مغز را بطور کامل اشباع کرده و عامل بروز استرس مى باشند . از نظر خوان بوریسنکو مدیتیشن بطور کلى باعث حرکت و پرواز فکر مى شود .
|
|
|
|
|
|
|
|
|
طبقه بندى مدیتیشن
١- مدیتیشن تمرکزى Meditation Concentratiun
٢- مدیتیشن تفکرى Mindfullness Meditation
١- مدیتیشن تمرکزى
این عمل دقیقاً شبیه زوم عدسى در دوربین عکاسى مى باشد. در عکاسى ما روى یک تصویر "زوم" مى کنیم، به همین شیوه در مدیتیشن روى یک تصویر ، صدا و یا تنفس تمرکز مى کنیم .
آسانترین و ساده ترین روش براى این نوع مدیتیشن آن است که بطور آرام بنشینیم و روى تنفس خود دقت کنیم .
بطور کلى اجراکنندگان یوگا و مدیتیشن عقیده دارند که یک ارتباط مستقیم بین ریتم تنفس و فکر شخص وجود دارد . براى مثال هنگامى که یک شخص عصبى ، وحشتزده و مضطرب است تنفس شخص کوتاه و سریع مى شود. از طرف دیگر، هنگامى که فکر آرام است، تنفس منظم و عمیق است .
نتیجتاً تمرکز روى تنفس آنرا آرام و عمیق تر مى سازد و باعث آرام بخشى فکر مى شود .
٢- مدیتیشن تفکرى
این نوع از مدیتیشن ، با افزایش دقت روى حواس همراه است .
در این روش بدون لزوم به فکر کردن ،اطلاعات دریافتى از حواس پنجگانه و افکار ناراحت کننده دیگر از جلوى ذهن انسان رژه مى روند و شخص در حالیکه آرام نشسته است ، بدون انجام فعالیت خاصى، شاهد این رژه و تخلیه فشارها وارده به ذهن و حواس پنجگانه خود خواهد بود.
نکاتى که باید در انتخاب روش مدیتیشن در نظر گرفت :
هر فرمى از مدیتیشن قدرت بهبودى متمایزى از نوع دیگر دارد ، ولى انواع مدیتیشن براى هر شخصى نمى تواند مفید باشد و خطرات مخصوص به خود را بدنبال خواهد داشت .
دانستن اینکه چه نوع مدیتیشنى براى چه شخصى مى تواند سودمند باشد ، هنر شخص اجرا کننده و دستور دهنده خواهد بود .
بطورکلى از تجویز تمرینهاى تمرکزى به افرادى در تست واقعیت (Reality test) نتیجه مطلوب بدست نیاورده اند و قویاً دچار افکار پارانوییدى هستند ، باید اجتناب گردد .
افرادى که اضطراب فراگیر و عمومى دارند، همچنین باید از مدیتیشن تمرکزى بپرهیزند . چه ممکن است این نوع مدیتیشن اضطراب آنان را افزایش دهد .
دوره هاى طولانى تمرینهاى مدیتیشن مثلاً مدیتیشن تفکرى در افراد حساس و مستعد به پسیکوز حاد نیز نباید انجام شود.
احتمالاً بهترین راه مدیتیشن در اینگونه افراد آن است که همراه با دوستان و آشنایان بیمار تمرینهاى مختصر و نه طولانى در محیطى آرام صورت پذیرد .
|
|
|
|
|
|
|
|
|
تکنیکهاى مدیتیشن
تکنیکهاى بسیارى براى مدیتیشن وجود دارد . بعضى از این تکنیکها بسیار ساده هستند و بعضى از آنها باید توسط مدرس مجربى آموزش داده شوند . ما سعى مى کنیم که تکنیکهاى ساده را به زبانى ساده تر براى شما آموزش دهیم.
توجه داشته باشید که بعضى اثرات ناخواسته مدیتیشن همانطور که در بالا توضیح داده شد ممکن است به سراغ شخص بیاید .
بنسون چهار عنصر عمده و اساسى در مدیتیشن را به صورت زیر تعریف مى کند :
١- جایى آرام براى مدیتیشن
جایى آرام و بسیار راحت براى تمرین مدیتیشن مثل جایى براى راحت خوابیدن و نشستن که بطور فزاینده اى باعث استراحت عضلات بدن باشد مورد نیاز است .
بعدها ممکن است شخص در محیط شلوغترى اینکار را انجام دهد ، ولى در ابتدا باید این جاى آرام به سهولت در دسترس باشد .
٢- یک وضعیت راحت
وضعیت راحت براى بسیارى از تکنیکهاى مدیتیشن ضرورى است .
وضعیت کلاسیک در بسیارى از تکنیکها این است که مهره هاى پشتى باید صاف و مستقیم باشد . بسیارى از مردم که دچار مشکلات کمرى هستند ممکن است در ابتدا دچار مشکل شوند .
مهره هاى بدن باید نیروهاى مختلف بدن را بدرستى در بین تمام عضلات تقسیم کرده ، بطوریکه عضلات دچار کشش نشوند . وضعیت نشسته بهتر از خوابیدن به پشت است . این بخاطر آن است که وضعیت خوابیده به پشت حرکات قبل از خواب را در شخص تقلید کرده و ممکن است شخص به خواب رود .
اگر شخصى هستید که در وسط روز عادت به خواب ندارید ، بهتر است بصورت یکطرفه و خوابیده به پهلو روى مبلى راحت دراز بکشید .
در مدیتیشن مکتب شرق ، شخص نشسته و زانوها با هم متقاطع کرده و کف پا را به سمت بالا قرار مى دهد . این وضعیت بهترین موقعیت براى مدیتیشن است ، در این حالت دستها و پاها بصورت قرینه و موازى قرار مى گیرد .
بدین ترتیب شخص بیشترین شانس را براى تمرکز و انجام اعمال مدیتیشن خواهد داشت .
این روش نشستن و تمرکز کردن براى کسانى که با آن غریبه هستند در ابتدا دردناک بوده و مشکل مى باشد . حتى براى کسانى که نمى توانند بنشینند و مایل به انجام حرکات مدیتیشن روى صندلى هستند ، حرکاتى بنام Egyptian Meditation وجود دارد .
در بعضى از روشهاى مدیتیشن ، این اعمال با چشمان بسته صورت مى گیرد و گاهى با چشمان باز .
٣- یک موضوع براى تمرکز و توجه روى آن
براى تغییر جهت توجه به درون و نگهدارى و مراقبت از آن ، در اینجا لازم است توجه را بر یک محرک ثابت جلب و متمرکز کرد. مثل یک لغت ۵ صدایى که به طور تکرارى از حفظ خوانده شود .
در افراد غیر مذهبى این لغت مى تواند لغتى به معناى "صلح و آرامش " باشد و در افراد مذهبى این لغت و یا گفتار مى تواند از کتاب مقدس آنان و با یک عبارت و یا دعاى مشهور انتخاب شود . در هر صورت این انتخاب اگر همراه با موزیکى آرام بخش باشد ترکیب آنها ایده آل خواهد بود .
۴- سعى در حفظ توجه و تمرکز
نکته مهم این است که وقتى با افکار پریشان مواجه مى شوید و توجه شما مشوش مى شود ، دچار اضطراب نشوید ، هر وقت ذهن شما از توجه خاص روى محرکى که قبلاً ذکر شده منحرف شد، دوباره توجه تان را به آن جلب کنید .
مطالعات زیادى در مغز صورت گرفته که وجود این افکار همراه با موزیک ، اثرات آرام بخش بسیار زیادى داشته و شخص مى تواند به اثرات فیزیولوژیک سودمند آن دست یابد .
|
|
|
|
|
|
|
|
|
یک مدیتیشن ساده
این تکنیک بسیار ساده بوده و باعث پاسخ آرام بخش خوبى در بدن خواهد شد . سعى کنید این روش را بصورت منظم به عنوان یکى از برنامه هاى دراز مدت خود قرار داده و به مدت ٢٠-١٠ دقیقه هر روزدر زمان مشخصى ترجیحاً قبل از صبحانه انجام دهید .
• یک نقطه آرام را انتخاب کنید ، بطوریکه توسط مردم و یا تلفن تمرکزتان بهم نخورد .
• بطور آرام در این نقطه و در وضعیت بسیار راحت بنشیند .
• هر گونه عامل مزاحمت آمیز را در طول زمانى که نشسته اید از خود دور سازید .
• خود را ملزم سازید که در این زمان مشخص این اعمال را انجام دهید .
• یک لغت یا یک جمله کوتاه که در خانواده شما ریشه دارد و یا با اعتقادات شما هماهنگى دارد انتخاب نمایید .
• چشمان خود را ببندید، این به تمرکز شما کمک مى کند .
• عضلات خود را به ترتیب از سر به پا آرام و ریلکس کنید . این اعمال رشته ارتباطات یک فکر مغشوش و مشوش را با عضلات قطع مى کند .
• نفس عمیقى بکشید . سعى کنید افکار مشوش را با بازدم خود بیرون نمایید .
• سعى کنید در تنفسهاى عمیق عضلات تک تک بدنتان را شل و آرام سازید .
• اینکار را به ترتیب از گردن ، چانه ها ، چشمها ، شانه ها و بازوها و دستها و عضلات قفسه سینه ، پشت بدن ، کمر ، شکم و لگن و باسن و پاها انجام دهید .
• در ضمن تنفس آرام ، لغت مخصوص را تکرار نمایید و یک بازدم عمیق انجام دهید .
• یک رفتار منفعل را در پیش گیرید. از اینکه چقدر بهبود پیدا مى کنید اصلاً نگران نباشید و هر زمان که افکار نگران کننده به شما هجوم آورد مرتب کلمه خوب و یا OK را تکرار کنید .
• این اعمال را براى ٢٠-١٠ دقیقه انجام دهید . ممکن است چشمان خود را باز کنید و زمان را کنترل نمایید، ولى هرگز از ساعت زنگ دار استفاده نکنید .
• پـس از اتـمام وقت یک تا دو دقیقه در حالت چشم باز و چشم بسته بنشینید ، ولى هرگز به مدت یک تا دو دقیقه پس از مدیتیشن نایستید .
• این اعمال را براى ٢ بار در روز برنامه ریزى کنید .
|
|
|
|
|
|
|
|
|
مدیتیشن در هنگام پیاده روى
بر طبق گفته هاى دکتر جان – کابات زین ، مدیر گروه کنترل استرس در دانشگاه پزشکى ماساچوست ، یک راه عملى براى بوجود آوردن هوشیارى در زندگى روزمره انجام اعمال مدیتیشن در هنگام پیاده روى است .
انجام این ورزش با تمرکز در هر بارى که پا زمین را لمس مى کند شروع مى شود و با تمرکز خیره شدن چشمها در نقطه اى مقابل چشمها ادامه مى یابد .
این روش باید همراه با بیرون ریختن افکار به محیط در هنگام قدم زدن در هر بارى که پا زمین را احساس کرد انجام گیرد.
در این روش شخص مدیتیت کننده باید به چیزى فکر نکند و همواره سعى کند که افکار خود را همراه با هر قدم زدن به بیرون تخلیه نماید . این اعمال مى تواند دو بار در روز هر بار به مدت ٢٠ دقیقه اجرا گردد .
|
|
|
|
|
|
تکنیکهاى تفکرى مدیتیشن Mindfillness Meditation (VIPASSANA)
در مدیتیشن نوع تمرکزى یا مانترا (Mantra) شما روى یک کلمه یا روى تنفستان تمرکز مى کنید و ذهن خود را از هر فکرى خالى کنید .
این تخلیه فکر و تصفیه آن چیزى است که همه در مدیتیشن دنبال آن مى گردند .
اما نوع دیگرى از مدیتیشن وجود دارد بنام VIPASSANA که برگرفته از نام یک بوداییست است و آن در واقع هنر آگاهى و هوشیارى کامل و عمیق از لحظة حاضر است .
این روش یک احساس تجربه کامل از لحظة حاضر است که چه واقعه اى در حال رخ دادن است .
این نوع مدیتیشن کمک مى کند که تمام اشکال مزاحمت آور و صداهاى خارج از محیط بدن به حداقل رسیده و افکار آزار دهنده که در همه ما و در هر لحظه وجود دارد ، کاهش یابد .
مدیتیشن در واقع تکنیکى براى از بین بردن این افکار اضطراب آور است .
نکته اینجاست که مقدار تمرکز و تفکرشما نیست که اهمیت دارد ، بلکه چگونگى رسیدن به این تفکر، مهم و ارزشمند است .
کیفیت آگاهى شما در هر لحظه به این ترتیب افزایش مى یابد و شما به عنوان "شاهدى ساکت" و بدون قضاوت و کاملاً منفعل و در عین حال تاثیر گذار محسوب خواهید شد .
به تدریج مدیتیشن به شما یاد مى دهد که اطلاع لحظه به لحظه از واقعیت (همان چیزى که در نوع اخیر مدیتیشن تمرین مى کنید ) پاسخى به این واقعیت است که از لحظه اکنون بدون فکرو انگیزه و قصد قبلى با تاثیر بیشتر بهره مند شوید .
|
|
|
|
|
|
|
|
|
دو نوع مدیتیشن تفکرى وجود دارد
مدیتیشن غیر رسمى (Informal Meditation)
در این روش که بطور مثال در کلاس درس دکتر کابات زین Dr.Kabbat Zhinn انجام مى شود هر کدام از دانشجویان یک "کشمش" در دست گرفته و از آنها خواسته میشود که آنرا بخورند .
بطور معمول مردم بصورت "مشت مشت" از کشمش استفاده کرده و در عرض چند ثانیه آنرا مى بلعند !! . بدون آنکه بطور کامل از مزه آن آگاهى داشته باشند . البته اینکار به صورت غیر ارادى و معمول از بین مردم انجام مى شود .
اما این روش کاملاً متفاوت است . از تمرین کننده ها خواسته مى شود که با نگاه کردن به کشمش و توجه به آن شروع کنند . نگاه به وزن ، شکل ، رنگ ، قوام کاملاً بدقت صورت مى گیرد ، پس از زمانى حدود ۵ دقیقه کشمش درون دهان گذاشته شده و به آرامى زبان نسبت به احساس کشمش آنرا مورد آزمایش قرار مى دهد . پس از تست اولیه بوسیله زبان به آرامى جویده شده و مزه و قوام آن در همان زمان باید مورد توجه کافى قرار گیرد و سپس دست آخر بدقت بلع شود .
اگر در هر کدام از کارهاى روزانه ، مثل شستن ماشین – نوشیدن یک فنجان چاى یا .... به این ترتیب عمل شود . لحظات شیرین زندگى را با خود همراه با مدیتیشن به ارمغان خواهد آورد .
|
|
نظریه فرایند مخالف در دیدن رنگها
|
|
|
|
|
|
|
بر طبق نظریه توماس یانگ، فیزیکدان انگلیسی، که در سال 1802 ارائه شد، با استفاده از سه رنگ قرمز، سبز و آبی میتوان تمام رنگهای طیف رنگی را تولید کرد. با وجودی که این نظریه برخی از فرایندهای درگیر در دیدن رنگها را روشن میسازد امّا تمام جنبههای آن را توضیح نمیدهد. نظریه فرایند مخالف در دیدن رنگها در سال 1870 توسط ایوالد هرینگ ارائه شد. هرینگ خاطر نشان ساخت که برخی ترکیبات رنگها وجود دارد که ما هرگز آنها را نمیبینیم، مثل سبز مایل به قرمز یا آبی مایل به زرد. نظریه فرایند مخالف میگوید که ادراک رنگ توسط فعالیت دو سیستم مخالف کنترل میشود: یک سازوکار آبی- زرد و یک سازوکار قرمز-سبز. شما میتوانید با مشاهده اثر «ردّ تصاویر»، نمایش طرز کار این سیستمهای مخالف را برای خود به وجود آورید:
- یک مربع کوچک از کاغذ سفید را بردارید و آن را در مرکز یک مربع قرمز رنگ بزرگتر قرار دهید. (تصویر زیر را ببینید)
- به مرکز مربع سفیدرنگ برای حدوداً 30 ثانیه خیره شوید و سپس بلافاصله به یک کاغذ مسطح سفید رنگ نگاه کنید و چشمک بزنید تا «ردّ تصویر» را ببینید.
- «ردّ تصویر» چه رنگی دارد؟ شما میتوانید همین آزمایش را با استفاده از رنگهای سبز، زرد و آبی تکرار کنید.
فرایند مخالف چگونه عمل میکند؟ فرایند مخالف از طریق فرایندی از واکنشهای محرّک و باز دارنده عمل میکند. برای مثال، رنگ زرد واکنش مثبت (محرّک) و رنگ سبز واکنش منفی (بازدارنده) ایجاد میکند. این واکنشها توسط نورونهای مخالف کنترل میشوند. نورونهای مخالف، نورونهایی هستند که نسبت به بعضی طول موجها واکنش محرّک و نسبت به طول موجهایی که در بخش مخالف طیف قرار دارند واکنش بازدارنده دارند. طبق نظریه هرینگ، رنگ زرد نیز یک رنگ اصلی شمرده میشود. به عقیده او سه نوع گیرنده وجود دارد: یک گیرنده که به درجات مختلف درخشندگی پاسخ میدهد، و دو گیرنده رنگ یکی به عنوان مبنای ادراک قرمز- سبز و دیگری به عنوان مبنای ادراک آبی-زرد.
|
تاثیر شفابخش رنگ آبی
رنگ آبی ، موجب تسکین و آرامش است . این رنگ آمادگی لازم برای مدیتیشن ، تفکر و تعمق را در انسان پدید می آورد . آبی ، راه هایی برای دستیابی به شناخت متعالی ، مکاشفه شهود و گسترده کردن ناخودآگاه و ضمیر باطنی را برای روح آماده می گشاید.
آبی ، احساس سرما را در ذهن تداعی می کند و راهنمایی به درون است . اگر انسان آگاهانه و با دانش به تاثیر این رنگ ، به آن نگاه کند ، مثلا به آسمان با دریا ، ذهن و روح نوعی احساس آزادی ، رهایی از روزمرگی ، بی مرزی افکار و آرامش را تجربه می کند . استفاده از رنگ آبی به هر شکل آن ، در درمان آرتریت روماتوئید ( رماتیسم مفصلی ) ، کاهش درد بهبود بافت های مجروح ، درمان سرطان ، تومورهای خوش خیم و نیز بیماریهای پوست و ریه ، کسب آرامش برای استراحت ، تجدید قوا ، رهایی از تنش های جسمانی و روحی ، کسب نیروی تازه ، تعادل روانی و روحی ، آسودگی خاطر ، احساس رضایت ، صلح ، آرام و قرار ، یکرنگی و هماهنگی ، متانت و پرورش نیروی تخیل بسیار موثر است . این رنگ ، خشم را فرو می نشاند ، تسلی و تسکین دهنده ی تمام احساسات و عواطف انسان است و فرد را برای درک و تحت تاثیر عوامل احساسی قرار گرفتن آماده می کند با استفاده از رنگ آبی ، می توان ناآرامی و عدم اطمینان را تعدیل کرد. تحقیقات نشان داده است که یرقان نوزادان که در دو سوم نوزادان نارس با مرگ همراه است ، با تابش نور خورشید درمان می شود . این نظریه هنگامی تایید شد که تابانیدن نور سفید به نوزاد با تعویض خون در درمان این بیماری جایگزین گردید و بعدها مشخص شد که نور آبی در درمان این بیماری ، موثرتر و کم خطرتر از طیف کامل نور عمل می کند . از این رو ، معمولا توصیه می شود که نوزادان مبتلا به یرقان در پرتو تابش لامپ های مهتابی قرار بگیرند . رنگ آبی در پایین آوردن فشار خون موثر است . این اثر کم تر از سیاه و بیش تر از سبز است . رنگ درمان گران به افرادی که رفتارهای بسیار جلب توجه کننده دارند و یا بیش از حد فعال و سرزنده و با نشاط هستند ، یا بسیار ناآرام اند و برای تمرکز مشکلاتی دارند ، استفاده از رنگ آبی معمولی و یا تیره را به عنوان رنگ لباس ، توصیه می کنند . دانش آموزان بسیار ناآرام ، مضطرب و بی قرار باید دراتاقی که در آن رنگ آبی و درجات مختلف آن بر رنگهای دیگر غالب می باشد، تکالیف درسی خود را انجام دهند و درس بخوانند. نور پردازی نیز در این مورد می تواند کمک کننده باشد. کودکان می توانند با نور آبی ، بهتر و عمیق تر متمرکز شوند و راحت تر اندیشه ها و افکار آرام خود را پرورش دهند. انسان های نزاع طلب در اتاق های آبی رنگ ، آرام می گیرند.
..
ارتعاشات و امواج رنگ آبی، خاصیت ضد عفونی کنندگی دارند و با خنک کردن و اثر منقبض کننده خود، درد ها و التهابات را درمان می کنند. از این رو ، رنگ آبی به ویژه برای درمان انواع التهاب ها و بیماری هایی که منجر به تب میشوند، مناسب است. این رنگ به درمان شونده ارامش می دهد.
رنگ آبی با چاکرایی که در ناحیه حنجره و گلوگاه وجود دارد، در ارتباط است. آبی ، بر ضربان های نبض و جریان خون ،تاثیری آرامش بخش دارد.از این رو ،رنگ درمان گری ، درمان با نور آیی را در باره ی افراد عصبی، مضطرب ،افرادی که از نارسایی و ناراحتی های قلبی ،تپش قلب ، ناراحتی های التهابی و پوستی مانند آفتاب سوختگی و کهیر رنج می برند، به کار می گیرند. نور و رنگ آبی ، طول موجی کوتاه دارد ، از این رو تاثیری خنک کننده دارد . آبی حتی در کنار بنفش از نظر شیمیایی ، تاثیر تجزیه کننده و حل کننده از خود نشان داده است. خستگی های روحی و روانی ، بارهای عصبی بسیار زیاد ، عفونت های پوستی ، تب ، بسیاری از انواع التهابات و اگزماها ، گلو درد ، سوختگی ها ، ناراحتی های غده تیرویید ، بیش فعالی ، همورویید ، فشار خون بالا ، زخم ها و جراحی های باز ، التهاب زانو ، لثه ، همه و همه با استفاده از رنگ آبی تعدیل و در مواردی بهبود می یابند. زخم ها به طور مرتب ، به درمان با نور قوی آبی رنگ نیاز دارند . تابش نور آبی بر بدن می تواند تا 15 تا 20 دقیقه ادامه داشته باشد . کمپرس با پارچه و یا حوله آبی رنگ مرطوب شده یا آبی که به آن نور آبی رنگ تایید شده باشد نیز در این مورد بسیار موثر است . نوشیدن منظم آبی که به آن پرتو آبی تایید شده باشد و نیز استفاده از مواد غذایی طبیعی آبی رنگ بسیار توصیه می شود. در درمان بیماری نقرس ، نور آبی رنگ ، به ویژه آبی نیلی تاثیر بسیار مثبتی دارد . برای بهبود گلو درد نیز استفاده منظم از نور آبی ، هر بار به مدت 15 دقیقه و کمپرس با پارچه آبی رنگ و در آبی که به آن نور آبی تایید شده باشد ، بسیار یاری بخش است . برای درمان انواع التهاب ها ، قرار دادن عضو ملتهب در تابش پرتو آبی سه بار در روز و هر بار به مدت 10 تا 20 دقیقه موثر است . بیماران تب دار با تب بالا باید تمام بدنشان در اتاقی گرم ، تا پنج بار در روز ، هر بار به مدت 10 تا 20 دقیقه در تابش نور آبی رنگ قرار داشته باشد و بدنشان هر بار با دستمال های آبی رنگ پاشویه شود .
صفرای ملتهب یا قولنج های صفراوی را می توان هر دو ساعت یک بار ، هر بار به مدت 10 دقیقه با پرتو آبی رنگ ، تحت تابش قرار داد..
برخی درمان گران به بیماران خود توصیه می کنند که کنار این شیوه ی درمانی ، هر ساعت ، آبی را که به آن پرتو آبی رنگ تاییده شده است ، بنوشند . این مورد همچنین درتشنج های مغزی نیز به بیماران توصیه می شود. برای درمان گاستریت ( ورم معده ) ، چهار بار در روز ، هر بار به مدت ده دقیقه ، تابش پرتو آبی و زرد رنگ توصیه می شود . در استخوان بخش نشیمنگاهی ، عوض کردن مداوم تابش از نور آبی به قرمز ، سه بار در روز ، هر بار تقریبا به مدت پانزده دقیقه مفید است . نور قرمز ، بسیار قدرتمند و تحریک کننده است . از این رو بهتراست که به جای قرمز ، از پرتو نور صورتی استفاده شود و در کنار تابش ، کمپرس آبی که در معرض تابش پرتو رنگ قرار داشته نیز توصیه می شود . تابش و استفاده از رنگ آبی ( سه بار هر بار پانزده دقیقه ) و کمپرس آبی برای درمان التهابات با جراحت های استخوانی ، بسیار توصیه می شود . بیمارانی که از ناحیه سر مشکلاتی دارند و یا به پر کاری تیرویید مبتلا هستند ، می توانند ناحیه گلو و حنجره خود را 15 تا 30 دقیقه در نور آبی قرار بدهند و به طور منظم با آب نور آبی تابانده شده غره غره کنند . رنگ درمان گران ، بیماران زکامی را با رنگ آبی درمان می کنند . بدین منظور ، باید روزانه سه تا چهار بارتقریبا به مدت 15 دقیقه به ناحیه ی سر پرتو تاییده شود . درمان و تخفیف عوارض سوختگی ها نیز با رنگ آبی میسر است . در سوختگی های بسیار شدید ، بیمار به مدت یک تا دو ساعت درمعرض تابش نور آبی قرار می گیرد ، از آن جا که این نور ، تاثیر خنک کنندگی دارد اما لامپ با پرتوهای گرمایی نباید نزدیک بدن بیمار آویخته شود .اگر کودکانتان شب ها نمی خوابند با ازدندان درد رنج می برند ، تقریبا 10 تا 15 دقیقه آن ها را زیر تابش نور آبی قرار دهید ، و ناحیه دهان کودک را به مدت ده دقیقه در تابش پرتو آبی رنگ قرار دهید . این رنگ ، برای التهاب لثه نیز تاثیر شفا بخشی دارد . نور آبی ، همچنین به آرامش و تقلیل انرژی های اعضای مختلف بدن ، بسیاری کمک می کند . چنان چه برای زدودن سموم از بدن خود تحت معالجات رژیمی قرار دارید . نور آبی ، در دفع هر چه سریعتر و مرثرتر این سموم از بدن شما را یاری می کند . کسی که فعالیت بسیار زیادی از خود نشان می دهد ، باید لباسهای زیر آبی رنگ بپوشد و یا پیراهن و پلوور یا بلوز آبی را بردیگر رنگ لباس ها ترجیح دهد . رنگ آبی ، بخش پاراسمپاتیک سیستم عصبی را تحریک می کند . آبی ، برای تمدد اعصاب ، استراحت آرام و رهایی از تنش های روحی و جسمانی کمک شایانی است . عاملی که ما را در طول روز عصبانی با دچار اندوه می کند ، با رنگ آبی ، آرام تر جلوه تر می کند و ما آن را از خود ، دورتر احساس می کنیم . اگر انسان عصبی ، پرخاشگر و ناآرامی هستید ..
اگر افکار ناآرام عذابتان می دهد، اگر از بی خوابی رنج می برید ، اگر دچار دگم اندیشی هستید ، رنگ آبی رنگی بسیار مفید و مطبوع خواهد بود و شما را برای رسیدن به آرامش ، یاری می کند . نور آبی ، سبب رشد اولیه کندتر ولی پرورش گیاهانی بلندتر و ضخیم تر می گردد . رشد حیواناتی که در زیر پلاستیک های آبی قرار داده می شوند ، رشدی طبیعی است اما پوشش بدنی آن ها متراکم تر و پرتر می گردد.
حیوان درمانی یا پت تراپی
حیوان درمانی یا پت تراپی به معنی درمان بیماری ها به وسیله حیوانی است که توسط انسان دست آموز شده و برای این کار آموزش دیده است.دانشگاه های جهان در مورد حیوان درمانی یا پت تراپی تحقیق می کنند و در بسیاری از بیمارستان ها، زندان ها و مراکز هم از این روش استفاده می شود در بیشتر موارد نتیجه مطلوبی داده است.آنچه در این نوشتار آمده به مفهوم ترویج و تشویق برای آوردن حیوان به آپارتمان نیست، صرفا گزارشی است کاربرد حیوان درمانی که در کشورهای دیگراستفاده می شود،حداقل دارندگان حیوانات در ایران می توانند با مطالعه آن و گذر از جنبه تزئینی، به موارد کاربرد پزشکی حیوان نیز توجه کنند.
با حیوانات می توانید تندرست بمانید.حیوان مورد علاقه شما می تواند به شما سلامتی ببخشد و کمک کند این سلامتی تداوم داشته باشد.آنها آرامش دهنده های ذهن هستند.فقط 15 تا 30 دقیقه با یک حیوان خانگی بودن یا تماشای شنای ماهی ها باعث می شود کمتر احساس استرس و اضطراب داشته باشید و سطح کورتیزول یعنی هورمونی که با استرس مرتبط است، کاهش می یابد و تولید سروتونین یعنی ماده شیمیایی که در ارتباط با آرامش است، افزایش می یابد.
حیوان می تواند به کنترل فشار خون کمک کند.(البته شما همچنان مراقب وزن خود باشید و ورزش کنید). جهت پایین آوردن کلسترول خون طبق توصیه پزشکان به دنبال دستورالعمل های مربوط به رژیم غذایی، ورزش و دارو باشید اما تحقیقات نشان داده است که حیوانات باعث کاهش سطح کلسترول و تری گلیسیرید خون می شود که این موضوع را می توان به عواملی نظیر شیوه زندگی صاحبان حیوان خانگی نسبت داد.
مالکان حیوان خانگی در غرب در معرض خطر مرگ کمتری در اثر ابتلا به بیماری های قلبی هستند، از جمله نارسایی قلبی.تحقیقات در کشورهای غربی نشان می دهد افرادی که هرگز مالک گربه ای نبوده اند،40 درصد بیشتر نسبت به افرادی که گربه داشته اند احتمال مرگ ناشی از حمله قلبی دارند.
نگهداری از گربه یا هر حیوان خانگی اثر آرامش بخش دارد و مراقبت از آنها مانند راه رفتن با آن،نظافت آن وبازی کردن با آن کمک می کند تا احساس بهتری نسبت به نحوه سپری کردن اوقات خود داشته باشید.
افرادی که سگ دارند تمایل به فعالیت بدنی بیشتری دارند. روزانه 30 دقیقه بردن حیوان خانگی به پیاده روی شما را فعال و متحرک میکند.پژوهشگران اعلام کرده اند که صاحبان گربه نسبت به افرادی که گربه ندارند کمتر دچار سکته می شوند که ممکن است به این علت باشد که گربه ها اثر آرامشبخش بیشتری نسبت به سایر حیوانات خانگی دیگر روی مالکان خود داشته اند.
محققان اعلام کرده اند هنگامی که کودکان در خانه ای با یک حیوان خانگی بزرگ می شوند،احتمال ابتلا به آلرژی در آنها کمتر است.این مورد برای کودکانی که در مزرعه با حیوانات زیادی زندگی می کنند نیز صدق می کند.محققان اثرات داشتن گربه در خانه را بر نوزادانی که در معرض خطر آسم هستند مورد مطالعه قرار داده و پی بردند که در آن کودکان در دوران بزرگسالی احتمال ابتلا به آسم کمتر است.(به جز کودکانی که مادران آنها به گربه آلرژی دارند).
کودکان مبتلا به اختلال کمبود توجه وبیش فعالی می توانند از نگهداری حیوانات خانگی بهره ببرند.در اختیار گرفتن وظیفه مراقبت از حیوان خانگی به کودک کمک می کند تا برنامه ریزی و مسوولیت پذیری را یاد بگیرد و بازی با حیوان خانگی روشی است بسیار عالی برای آزاد شدن انرژی اضافی در این کودکان وهمچنین باعث یادگیری اعتماد به نفس در آنها می شود.
مبتلایان به صرع و پارکینسون می توانند از سگ تشنج استفاده کنند.سگ تشنج، نوعی سگ است که به طور خاص برای زندگی وکار با افرادی که مبتلا به صرع هستند آموزش دیده اند.این سگ ها آموزش دیده اند که وقتی کودک در بیرون یا در اتاقی دیگر دچار تشنج می شود برای هشداربه والدین کودک شروع به پارس کردن می کند.
سگ ها آموزش دیده می توانندبه بیماران دچار پارکینسون نیز کمک کنند. آنها در حفظ تعادل ،باز و بستن در، روشن کردن چراغ با پنجه های خود وتحریک فرد پارکینسونی در حالت سکون به وسیله لمس کردن پای او برای راه رفتن به این بیماران یاری می رسانند.حیوانات می توانند موجب رهایی ذهن افراد بیمار ازمشکلاتشان شوند وباعث می شوند انسان ها به چیزی غیر از خود یا بیماری ها و نگرانی هایشان تمرکز کنند. تحقیقات بر روی حیوانات به خصوص حیوانات خانگی آموزش دیده در موقعیت های بالینی مختلف درحال انجام است که در بیمارستان ها و خانه های سالمندان انجام میشود و از همه مهمترین مزایای استفاده از این روش می توان به اجازه بیماران برای تعامل با حیوانات وبهبود خلق وخوی آنها و کاهش اضطرابشان اشاره کرد.
انواع حیوانات مثل اسب، گربه، پرندگان و خرگوش.... می توانند در پت تراپی استفاده شوند. نکته اصلی اثبات سلامت حیوان و چک سالیانه ان است.اولین نکته این است که بدانید حیوان خانگی نیاز یه رسیدگی وصرف وقت دراد.به یاد داشته باشید که دامپزشکان مناسبترین افرادی هستند که می توانند در مورد نحوه نگهدرای حیوان خانگی و مسائل و نکات بهداشتی آن شما را راهنمایی کنند. مراجعه منظم و حداقل هر چهار ماه یک بار به مراکز دامپزشکی و انجام مراقبت های پیشگیرانه گذشته از اینکه سلامت حیوان را تضمین می کند خطرات ناشی از بیماری های قابل انتقال به انسان را تا حد قابل ملاحظه ای کاهش میدهد. از نکات مهم در زمینه بهداشت حیوان خانگی واکسیناسیون به موقع وجدی گرفتن علائمی مانند تب و... یا دیگر حالات غیر طبیعی حیوان ومراجعه به دامپزشک در این موارد است. این حیوانات مطیع، با وفا و بی توقع به صاحبانی علاقمند تعلق می گیرند که داوطلبانه وقت و خدمت خود را صرف آنها میکنند تا زندگی مالکان خود را سالمتر، آرامتر و شادتر کنند.
مطمئن هستم همه رومبا را دوست دارن مبدا اولیه رومبا کوبا می باشد.در واقع آن یک رقص عمومی کوبایی است که توسط Conquistadores هنگامی که از دنیای نوین باز میگشتند به اسپانیا معرفی گردید. این سبک به عناصر اندکی از اهالی اسپانیا و کولیها توسعه پیدا کرد و شکل امروزی خود را به اینصورت که میشناسیم پیدا کرد . این سبک جدید و مشهور، نمونه ای از تداوم و گسترش فلامنکو است که ایده های معاصر را در موسیقی منعکس میکند و تاًثیر شدید آمریکای لاتین را ابراز می دارد. حال رومبا یک سبک فلامنکوی محض میباشد که از تینتوس و تانگوس گسترش یافته و دارای ریتم دوضربی سنکوپ دار است. از سبکهای فرعی رومبا نیز میتوان Danzon & Gitana را نام برد.
رقصمعمولاً به حرکتهای انسان که برای بیان یک حالت انجام میگیرد گفته میشود. رقص میتواند در یک محیط اجرایی، روحانی یا اجتماعی اجرا شود. واژهٔ رقص همچنین برای نشان دادن جنبشهای موزون و ترازمند جانداران و اشیاء دیگر به کار میرود مانند رقص برگها، رقص جفتگیری در جانوران یا رقص باد.
رقص یکی از هنرهای هفتگانه به شمار میآید.
بر خلاف برخی از فعالیتهای انسان آغازین مانند ساخت ابزارهای سنگی، شکار، نقاشی در غار و غیره، رقص هیج نوع جسم فیزیکی از خود به جای نمیگذارد. بنابراین صحبت کردن درباره زمان ورود رقص به فرهنگ بشر غیرممکن است. با این وجود، قطعاً رقص بخش مهمی از مراسم، تشریفات، جشنها و سرگرمی بدویترین تمدنهای بشر بودهاست. باستان شناسی ردپاهایی از رقص را در دوران قبل از تاریخ از جمله در نقاشیهای مقبرههای مصری در حدود ۳۳۰۰ پیش از میلاد و نقاشیهای پناهگاه صخرهای بیمبتکا در هند نشان میدهد.
یکی از بدویترین کاربردهای سازمانیافته رقص در بازگویی نمایشی داستانهای اساطیری بودهاست. در واقع قبل از معرفی زبانهای نوشتاری، رقص یکی از روشهای اصلی انتقال این داستانها از نسلی به نسل دیگر بود.
یک کاربرد اولیه دیگر رقص، استفاده از آن به عنوان مقدمه نشئگی حالات خلسه در آداب شفا دهنده بودهاست. هنوز هم در فرهنگهای جنگل بارانی برزیل و صحرای کالاهاری برای این کار از رقص استفاده میشود. منشأ رقصهای شیطان سریلانکا به دوران بسیار کهن قبایل بومی و «یاکا»ها (شیاطین) برمی گردد. طبق افسانههای سریلانکایی، رقصهای کندیان به۲۵۰۰ سال قبل بر میگردند و مربوط به یک مراسم جادویی هستند که طلسم یک شاه افسون را شکست.
گرچه رقص و موسیقی به دوران قبل از تاریخ برمی گردند، معلوم نیست که کدام یک «زودتر» به وجود آمدهاست. با این وجود از آنجا که «ضربآهنگ» و «صدا» در نتیجه حرکت ایجاد میشوند و موسیقی میتواند حرکت را القا کند، به نظر میرسد که رابطه این دو همواره به شکل همزیستی بودهاست.
بسیاری از شکلهای آغازین موسیقی و رقص با هم ایجاد و اجرا شدهاند. این تکامل دوگانه در دوران مختلف ادامه داشته و باعث ابداع گونههایی از رقص / موسیقی شدهاست، از جمله: دیسکو سالسا، الکترونیکا و هیپهاپ. برخی از سبکهای موسیقی مانند موسیقی باروک و رقص باروک رقص موازی دارند، در حالی که سبکهای دیگر به طور جداگانه ایجاد شدند: موسیقی کلاسیک و باله کلاسیک.
هر چند رقص همراه با موسیقی است، میتوان آن را به طور مستقل ارائه کرد یا از آهنگ خود رقص استفاده نمود (رقص پا). رقصهای همراه با موسیقی، بسته به سبک رقص ممکن است با موسیقی همزمان باشند یا نباشند. رقصی که بدون موسیقی اجرا میشود، «رقص با ریتم خود» نامیده میشود..
به افرادی که به انجام رقص میپردازند رقصنده میگویند و به خود کنش، رقصیدن یا رقص گفته میشود.
در فرهنگ معاصر ایرانی رقاص لفظی است با بار منفی که به رقصندگان باشگاههای شبانه از جمله رقص عربی و رقص برهنه غربی اطلاق میشود. به کار بردن این لفظ برای کسانی که حرفه آنها نوعی از انواع رقصهای هنری است ناپسند است.
انواع هنر رقص
رقص باله
- باله کلاسیک
- باله نئوکلاسیک
- باله مدرن و یا رقص معاصر..
رقص فولکلر یا رقص سنتی و یا رقص ملی
- رقص سیستانی
- رقص آذربایجانی
- رقص تاجیک
- رقص گرجی
- رقص ایرانی
- رقص کردی
- رقص عربی

- رقص هندی
- فولکلوریکو
- رقص لری
- رقص بندری
- رقص شمالی یا گیلانی
- رقص بلوچی
- رقص اسپانیایی
- فلامنکو
رقص بالرو
- چاچا
- سالسا
- تانگو

- دیسکو
- پازا دبله
رقص آئینی
- سماع
- رقصهای شیطان در سریلانکا
رقص به عنوان یک وجه هنری در اروپا و آمریکای شمالی
با چند ملیتی شدن فرهنگ اروپا، از یک سو رقصهای نواحی مختلف در نقاط دیگر اجرا شدند، و از سوی دیگر رقصهای جدیدی (به ویژه در ایتالیا) ابداع گردید. با شروع اجرای رقصها در خارج از حیطه فرهنگی اصلی، نیاز به دستورالعمل اجرای آنها احساس میشد.
اولین فرهنگستان رقص، فرهنگستان سلطنتی رقص (به فرانسوی: Académie Royale de Danse) بود که در سال ۱۶۶۱ در پاریس گشایش یافت. کمی بعد اولین گروه سازمانیافته باله زیر نظر این فرهنگستان تشکیل گردید؛ این گروه در ابتدا کاملاً مردانه بود، اما در سال ۱۶۸۱ زنان نیز به آن پیوستند. در آغاز قرن بیستم، نوآوری در رقص به شدت افزایش یافت و روشهای مستقل رواج یافتند. پیشگامان اولیه رقص مدرن عبارتاند از لویی فولر، ایسادورا دوتکان، ماری ویگمن و راث سن دنیس. رابطه موسیقی با رقص، مبنای حرکات موزون بود که توسط امیلی ژاکوس- دالکروز ابداع شد و در توسعه رقص مدرن و بالت مدرن از طریق هنرمندانی مانند ماری رامبرت موثر بود.
حرکات موزون که توسط رادولف اشتاینر و بوری مایر- اشمیتس گسترش یافت، عناصر باقیمانده از رقص کلاسیک را با سبک آزاد جدید ترکیب کرده و مجموعه واژگان تازه و پیچیدهای را به مجموعه واژههای رقص اضافه نمود. در دهه 1920بنیانگذاران مهم سبک جدید مانند مارتا گراهام و دوریس هامفری کار خود را آغاز کردند. از این زمان به بعد طیف گستردهای سبکهای رقص جدید ابداع شدند.
مطالعات رقص
در اوایل دهه 1920، مطالعات رقص ( تمرین، نظریه بحرانی، تحلیل موسیقی و تاریخ رقص) به عنوان یک رشته دانشگاهی مورد توجه قرار گرفت. امروزه این مطالعات به عنوان بخش مهمی از بسیاری از دانشگاهها و برنامههای هنر و علوم انسانی است. در اواخر سده بیستم اهمیت یافتن دانش عملی به اندازه دانش دانشگاهی باعث پیدایش «پژوهشهای عملی» و «تمرین به عنوان پژوهش» شد. طیف وسیعی از دورههای رقص وجود دارد، از جمله:
- تمرین حرفهای: مهارتهای اجرایی و فنی
- پژوهش عملی: رقص پردازی و اجرای رقص
- اتنوکورولوژی که در برگیرنده جبنههای انسانشناختی، مطالعات
فرهنگی، مطالعات منطقهای، نظریه پسااستعماری، قومنگاری و ... مرتبط با رقص است.
- رقص و فناوری: رسانههای جدید و فناوریهای اجرای رقص
- تحلیل حرکت لابان و مطالعات جسمی
مجموعه کامل مدارک دانشگاه از کارشناسی تا دکترای حرفهای و دیگر برنامههای پسادکترا ارائه میشود و بسیاری از بورسیههای رقص در حال تحصیل، «دانشجویان بالغی» هستند که پس از یک دوره اشتغال حرفهای به تحصیل میپردازند.
طبقات رقص
رقص را میتوان به دو طبقه اصلی تقسیم کرد که هر یک دارای زیرطبقههایی تقسیم میشوند و اغلب سبکهای رقص در این زیر طبقهها قرار میگیرند. این طبقات عبارتاند از:
- «رقص کنسرت / رقص اجرا (نمایش)»
- رقص کنسرت قرن بیستم
- رقص رقابتی
- «رقص اجتماعی / رقص مشارکتی»
- رقص مراسمی
- رقص سنتی
- رقص برهنه یا رقص نامتعارف.

رقص به عنوان یک شغل
در ایالات متحده بسیاری از رقصندههای حرفهای عضو اتحادیههایی مانند صنف هنرمندان موسیقی آمریکا، صنف هنرپیشگان صحنه و انجمن برابری هنرپیشگا هستند. این اتحادیهها به اعضای خود برای تعیین شرایط کاری و حداقل دستمزد خود کمک میکنند. رفصندهها میتوانند مزایای دیگری مانند محل اقامت و غذا (برای ماموریتهای مسافرتی) دریافت کنند. رقصندههای حرفهای میتوانند به تدریس نیز بپردازند.
وقتی شخص مبتلا به بیماری کوری تدریجی چشم و آب مروارید می شود که خطر کوری را دربردارد ، اغلب نیاز به جراحی احساس می شود. اما هر عملی، به ویژه روی چشم خطرات زیادی به همراه دارد.
در مسکو، دانشمندان عینک ها و روش درمان خودویژه ای را طراحی کرده اند تحت عنوان – افتالو-کروموتراپی. این روش می تواند جایگزین عمل جراحی شود. این روش پیشگیری و درمان بیماری های چشم و روانی است. اساس این درمان را تأثیر امواج نوری دارای طول مختلف بر چشم تشکیل می دهد. آزمایشات کلینیکی آن، کارآیی آن را هنگام درمان بیماری های چشم نشان داد. برای نمونه، در نزدیک بینی و دوربینی و آب مروارید ، بهبود دید 100 درصد بود. در صورت افزایش فشار داخلی چشم – در 96 درصد بیماران بینایی آنها بهتر شد و برای رفع قیچی چشم این نتیجه 95 درصد بود. در مورد بیماران مبتلا به دیستروفی شبکیه، نتیجه تأثیرگذاری این روش درمان 97 درصد بود.
موفقیت این روش درمان نه آنقدر به پرتوافکنی، بلکه به رنگ نور بستگی دارد. از مدتها پیش معلوم شده است که رنگ تأثیر زیادی بر وضعیت روحی شخص دارد: رنگ سبز آرامش بخش است، زرد شادی آور، نارنجی، باعث افزایش قابلیت کار می شود. دانشمندان معلوم کردند که تأثیر نور بر وضعیت جسمانی نیز تأثیر می گذارد، برای نمونه، رنگ قرمز، باعث تسریع گردش خون و تحریک تپش قلب و تنفس می گردد. رنگ نارنجی، کار غده تیروئید، لوزالمعده را بهتر می کند و سرعت التیام زخم معده و استخوان را افزایش می دهد. رنگ آبی – کلاً حالت ضدعفونی دارد، باعث از بین رفتن آب مروارید شده و سردرد و فشار خون بالا را کاهش می دهد.
استفاده از متد آفتالو – کروموتراپی بتدریج در طب روسیه به اجرا درمی آید. شخصی که مورد درمان با چنین روشی قرار خواهد گرفت، می بایست عینک ویژه با « دکمه جادویی» را تهیه کند که نورپرداز است. خودویژگی این عینکها در آن است که عدسی ها وابسته به تشخیص بیماری، نور انتخاب شده را پخش خواهند کرد و چشم آن را در یافت کرده و علایم را به مغز می فرستد که در آنجا مکانیزم پیچیده و دشوار درمان عضو بیمار آغاز می شود. فقط 7 رنگ توسط دانشمندان انتخاب شده است: قرمز، نارنجی، زرد، سبز، آبی و صورمه ای و بنفش. چنین ترکیب رنگی را می توان در رنگین کمان طبیعی مشاهده کرد.
متخصصان روسیه پیش بینی می کنند که در آینده می توان در درمان بیماری های قلبی و معده و دستگاه گوارش و روانی و حتی اعتیاد به موادمخدر از چنین روشی استفاده کرد